The living room

Rouw verdwijnt niet door drukte. Soms roept ze alleen wat zachter. Over verlies, veerkracht en het vinden van ruimte voor gemis.
 

Stel je rouw voor als middelpunt van een doolhof. Het is er, je hoort het soms heel zacht. Maar de weg naar rouw loopt langs alles wat in je leven roept. Je werk, je gezin, alles wat er nog geregeld moet worden. Als iets veel aandacht vraagt, loop je als het ware tegen een muur. Je reageert op wat er dan het hardst roept. Zonder je weg te vervolgen naar je rouw. Soms loop je rondjes in je werk. In de zorg voor anderen. In alles wat er dan moet. Je bent druk en komt niet dichter bij je rouw.

Ik weet nog precies waar ik zat.

Een vergaderruimte met de deuren dicht. 

De lucht zwaar.

De ruimte waar je weet dat er iets gaat gebeuren, nog voordat iemand het uitspreekt.

Voor me lag een lijst met namen.

Niet zomaar namen, maar gezichten, stemmen, verhalen.

Mensen die ik zelf had aangenomen, mee had gewerkt, verhalen mee gedeeld.

We waren bezig met een reorganisatie.

Mensen zouden vertrekken.

Mensen zouden blijven.

Ik keek naar de documentaire "Inside the Manosphere" van Louis Theroux op Netflix. Ik was niet alleen verbaasd, maar vooral geraakt. Wat ik zag, voelde pijnlijk herkenbaar. Niet omdat ik me identificeer met de wereld waarin deze mannen zich begeven, maar omdat ik een onderlaag herken: mannen die hun gevoel niet uiten.

Ik zag mannen die geloven dat je een betere man bent door je gevoelens uit te schakelen.

Harder worden.

Dominanter zijn.

Controle pakken.

Over vrouwen. Over geld. Over je leven.

Meejuichen, meeschreeuwen en bij winst een brok in mijn keel. De emoties rond de Olympische Spelen raken diepe lagen in mijn lichaam. Ik zit op de bank van de Living Room en het lijkt soms alsof ik zelf aan de start sta. Mijn hartslag versnelt, ik ga rechtop zitten en mijn lichaam spant zich aan. Het is een mengsel van hoop, nervositeit en dat bijna tastbare gevoel dat er iets groots kan gebeuren.

Het gebeurde niet in één klap. Maar ergens halverwege mijn opleiding tot ritueelbegeleider viel het op zijn plek: dit is wat ik te doen heb.

Al jaren volgde ik coachingsopleidingen, trainingen, cursussen. Altijd op zoek naar hoe ik mensen écht kon helpen. De vonk zag ik pas toen ik stilviel.

Toen mijn grote liefde ziek werd, leerde ik: de zorg gaat naar de patiënt. Logisch. Maar wie naast haar staat, draagt mee. Vaak in stilte. Vaak te lang. Ik zag dat ik alleen kon helpen als ik eerst naar mezelf keek.

Ruimte maken. Ademen. Stilvallen.

Het was een gewone donderdagmiddag in april. In een steriel wit kantoor van het ziekenhuis, zat ik naast je terwijl de cardioloog het ondenkbare nieuws bracht. De woorden hingen zwaar in de lucht, jij staarde ontkennend naar de arts met enige hoop dat hij zich had vergist. Ik moest mezelf vastgrijpen aan de stoel om niet om te vallen. Wat ooit vanzelfsprekend leek, een toekomst die we samen meerdere keren hadden getekend, leek ineens ver weg. 

De feestdagen brengen licht in donkere dagen, warmte in de kou, en wat ik heel graag wil, verbondenheid in een wereld onder stress. We vieren tradities als Sinterklaas en Kerst, in samenzijn met familie en vrienden. Maar hoe vier je dit zonder je te verliezen aan de herinneringen aan degene die niet meer dicht bij ons zijn. Is het een moeilijke balans? Je wilt niet te veel aandacht geven aan het verdriet van gemis maar het is ook moeilijk om de lege stoel aan tafel te negeren. 

Rouw legt alles bloot, zonder filter, zonder bescherming. Het is puur, het is eerlijk en het is pijnlijk. Het zet een spotlight op emoties die je liever verborgen houdt. Emoties waarvan je misschien niet eens wist dat ze zo diep zaten. Tijdens rouw voel je verdriet, maar ook boosheid, schuldgevoelens, angst en soms zelfs opluchting. Deze emoties kunnen intens en overweldigend zijn, net als de fysieke gevolgen: slapeloosheid, vermoeidheid en een lichaam dat constant spanning met zich meedraagt. 

Fietsen verleer je niet, lopen net zo min. Talen, ooit geleerd op school, lijken soms even weg, maar komen snel terug wanneer je in het land bent waar ze deze taal spreken. Spring in het water en je zwemt. We leren doordat onze hersenen nieuwe verbindingen vormen. In ons leven leren we veel door te herhalen. De neurale verbinding versterkt, waardoor we informatie beter onthouden, “oefening baart kunst”.